Ιλιάδα, ραψ.Χ, στ.247-394

Ιλιάδα, Χ 247-394, Η μονομαχία Έκτορα και Αχιλλέα

ΔΟΜΗ:

1Η ΕΝΟΤΗΤΑ: στ.247-311: Η ανταλλαγή λόγων και βολών.

2Η ΕΝΟΤΗΤΑ: στ.312-366: Ο θάνατος του Έκτορα.

3Η ΕΝΟΤΗΤΑ: στ.367-394: Η αφαίρεση των όπλων του Έκτορα – Η θριαμβολογία του Αχιλλέα.

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ:

1)      Η απάτη της Αθηνάς.

2)      Η αδιαλλαξία και η ωμότητα του Αχιλλέα.

3)      Ο θάνατος του Έκτορα και ο θάνατος του Πάτροκλου.

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΚΤΟΡΑ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΚΛΟΥ:

ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ:

1)      Καθοριστικό ρόλο παίζει μια θεότητα, που εξαπατά τον ηττημένο: ο Απόλλωνας τον Πάτροκλο, η Αθηνά τον Έκτορα.

2)      Ο ηττημένος φοράει τα άρματα του Αχιλλέα.

3)      Ο νικητής καυχιέται πάνω από τον ετοιμοθάνατο ηττημένο και δηλώνει με ωμότητα ότι δε θα σεβαστεί το κουφάρι του: ο Έκτορας λέει στον Πάτροκλο ότι θα παραδώσει το σώμα του στα όρνεια, ο Αχιλλέας λέει στον Έκτορα ότι θα αφήσει τα σκυλιά να τον κατασπαράξουν.

4)      Ο ετοιμοθάνατος συζητάει με το νικητή.

5)      Ο ετοιμοθάνατος προβλέπει το θάνατο του νικητή.

6)      Ο νικητής προσφωνεί τον ήδη νεκρό αντίπαλό του.

7)      Καθένας με τον τρόπο του, και ο Πάτροκλος και ο Έκτορας εξυψώνονται τη στιγμή του θανάτου τους

 

στ. 249 κ.εξ. συμπληρωματικά σχόλια: προηγείται ο τυπικός διάλογος των αντιπάλων πριν από τη σύγκρουση. Στο λόγο του Έκτορα να τονιστεί η αξιοπρέπεια, η ευγένεια και η μελαγχολική διάθεση. Η τελευταία είναι περισσότερο έντονη μετά τη σύγκρουση, όταν ο ήρωας εγκαταλείπει τη ζωή. Αντίθετα, ο λόγος και η στάση του Αχιλλέα χαρακτηρίζονται από υπερβολική σκληρότητα.

στ. 256-259 συμπληρωματικά σχόλια: με πρόταση του Έκτορα ο ποιητής προκαταλαμβάνει την εξέλιξη των γεγονότων. Η άρνηση του Αχιλλέα θα δείξει ως αναπόφευκτη συνέπεια την αγριότητά του, καθώς θα κακοποιήσει το πτώμα του Έκτορα. Ο πρόμαχος των Τρώων με την πρόταση του επικαλείται έναν κώδικα τιμής και την αυτονόητη συνήθεια να παραδίδονται οι νεκροί για ταφή. Έτσι εδώ η πρόταση για κάτι που είναι αυτονόητο γίνεται για να δώσει μεγαλύτερη δραματικότητα στη συμπεριφορά του Αχιλλέα, που με την παράβαση των κανόνων αυτών θα προκαλέσει τις διαμαρτυρίες των θεών.

στ. 297 συμπληρωματικά σχόλια: ο Έκτορας κατάλαβε τότε ότι προηγουμένως δεν του μίλησε ο Διήφοβος, που είναι μέσα στην Τροία, αλλά η Αθηνά, που τον ξεγέλασε με δόλο παίρνοντας τη μορφή του Διήφοβου. Αυτό το συμπεραίνει ο ήρωας γνωρίζοντας ότι η Αθηνά προστατεύει τον Αχιλλέα. Από αυτό το περιστατικό συμπεραίνει ότι τώρα ο θάνατος του πλησιάζει, αλλά είναι αποφασισμένος να πέσει ηρωικά.

στ. 308-311 συμπληρωματικά σχόλια: μια ακόμη από τις πολλές παρομοιώσεις της ραψ.Χ, για τις οποίες έχει παρατηρηθεί ότι: «ένα από τα εμφανέστερα χαρακτηριστικά της 22ης. ραψωδίας είναι η προβολή του θέματος της σε δύο επίπεδα · το ένα επίπεδο ορίζεται από την κυριολεκτική αφήγηση των δρωμένων· το άλλο από το πλέγμα των πολλαπλών παρομοιώσεων που μοιράζονται ανάμεσα στους δύο ήρωες ή αφορούν και τους δύο μαζί. Σε καμιά άλλη ίσως ραψωδία της Ιλιάδας η λειτουργία των ομηρικών παρομοιώσεων δεν έχει τη συνέπεια και τη συνοχή που έχει εδώ. Θα μπορούσε κάποιος να απομονώσει όλες τις παρομοιώσεις της 22ης. ραψωδίας και να τις διαβάσει, παραλείποντας τα ενδιάμεσα αφηγηματικά μέρη. Το κέρδος από μια τέτοια αυτόνομη ανάγνωση των παρομοιώσεων της 22ης. ραψωδίας θα ήταν η διαπίστωση ότι, και μόνο μ’ αυτές, ολοκληρώνεται σε όλες τις φάσεις του το βασικό θέμα της ραψωδίας που είναι η » ‘Έκτορος αναίρεσις». Πράγμα που σημαίνει: η 22η. ραψωδία τονίζεται ταυτόχρονα σε δύο παράλληλες και παράλληλα εξελισσόμενες κλίμακες- στην κλίμακα της κυριολεξίας και στην κλίμακα της μεταφορικής παρομοίωσης.» (Δ.Ν. Μα¬ρωνίτης, «22η. Ραψωδία της Ιλιάδας…», σελ. 33)

στ. 358 κ.εξ. συμπληρωματικά σχόλια: με την πρόρρηση του θανάτου του Αχιλλέα, ο Έκτορας ξεψύχησε και η ψυχή του πήγε στον Άδη θρηνώντας που έχασε τη νεότητα και την ανδρεία (βλ. και Π 855). Ο ποιητής παριστάνει την ψυχή να φεύγει πετώντας (πταμένη στο πρωτότυπο) για τον Άδη. Αυτό ανταποκρίνεται στην πίστη ότι η ψυχή φεύγει από το σώμα με μορφή πτηνού. Η αναφορά της τοποθεσίας των Σκαιών πυλών είναι μία ακόμη σύνδεση της παρούσας σκηνής με το παρελθόν (ραψ. Ζ) και με ένα μέλλον (θάνατος Αχιλλέα) που ξεπερνάει τα όρια του ιλιαδικού χρόνου.

στ. 367 κ.εξ. συμπληρωματικά σχόλια: στη συνέχεια ο Αχιλλέας γυμνώνει τον Έκτορα από την πανοπλία και όλοι τρέχουν να δουν το φοβερό εχθρό τους. Τώρα είναι ανήμπορος αυτός που απειλούσε να κάψει τα καράβια τους. Ο Αχιλλέας θυμάται πάλι το φίλο του Πάτροκλο και πριν από καθετί άλλο επείγεται να τον θάψει με όλες τις τιμές· η σκέψη του νεκρού φίλου δεν επιτρέπει στον ήρωα να χαρεί το θρίαμβο του.

 

 

Advertisements
This entry was posted in Β' Γυμνασίου, Ομήρου Ιλιάδα. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s